Fundusze Unijne 2014-2020


23 maja 2014 r. Komisja Europejska zatwierdziła Umowę Partnerstwa, czyli najważniejszy dokument określający strategię inwestowania Funduszy Europejskich w nowej perspektywie. Z budżetu polityki spójności na lata 2014-2020 kwota przeznaczona dla Polski wynosi 82,5 mld euro. Jako kraj, jesteśmy największym beneficjentem środków Unii Europejskiej. Tak, jak i w poprzednich latach, pieniądze przekazywane są za pomocą Programów Operacyjnych.


Programy Operacyjne na lata 2014-2020:

PROGRAM OPERACYJNY WIEDZA, EDUKACJA, ROZWÓJ (POWER)

Jest kontynuacją Programu Kapitał Ludzki i założeń Europejskiego Funduszu Społecznego. Na lata 2014-2020 Unia Europejska przeznaczyła jednak dla Polski znacznie więcej środków, niż w latach poprzednich. Program ten ma na celu dalsze wyrównywanie szans, ułatwianie dostępu do edukacji i doskonalenia własnego rozwoju obywateli Rzeczpospolitej. Budżet wykorzystywany być może jako umożliwienie poprawy sytuacji osób na rynku pracy. Grupa docelowa jest dość obszerna. Odbiorcami wsparcia są wszyscy ludzie borykający się z problemami braku pracy; ludzie młodzi, kończący swą edukację, a wymagający dodatkowego wyszkolenia; uczelnie i jednostki naukowe; pracownicy publicznych oraz niepublicznych działów zatrudnienia; mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, a także ich pracownicy, będący w niekorzystnej sytuacji na rynku. Dzięki temu programowi mają zostać przeprowadzone reformy i zmiany w systemie zatrudnienia, które doprowadzą m.in. do zmniejszenia bezrobocia i niezadowolenia społecznego z wykonywanych prac. Na realizację programu przeznaczono około 4,4 mld euro.


PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ (POIR)

Program, który zajmuje drugie miejsce w ilości przeznaczonych środków z funduszy europejskich. Na jego realizację alokowano około 8,6 mld euro. Głównym jego założeniem jest hasło: od pomysłu do rynku. Wspiera proinnowacyjne rozwiązania i usługi małych i średnich przedsiębiorstw, jednostek naukowych oraz instytucji otoczenia biznesu. Środki z tego programu mają zachęcać do tworzenia oryginalnych produktów, nowych usług, czy technologii i prowadzenia badań, zarówno samodzielnie, jak i we współpracy z sektorem nauki. To następca Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.


PROGRAM POLSKA CYFROWA (POPC)

Program ten ma na celu zwiększyć dostępność do szybkiego szerokopasmowego Internetu oraz ma pozwolić na dostęp do usług publicznych drogą elektroniczną. O dofinansowanie mogą ubiegać się jednostki administracji rządowej oraz jednostki im podległe, jednostki naukowe, przedsiębiorstwa telekomunikacyjne, organizacje pozarządowe oraz państwowe organizacje kultury. Środki mogą być również przekazywane na doszkalanie i zachęcanie do korzystania z Internetu i komputerów osoby po pięćdziesiątym roku życia lub niepełnosprawne. Głównym źródłem finansowania programu jest Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego. Przeznaczono z niego na ten cel około 2,2 mld euro.


PROGRAM POLSKA WSCHODNIA

Zastąpił Program Operacyjny Rozwoju Polski Wschodniej. Jest przeznaczony dla pięciu województw wschodniej Polski, tj.: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, świętokrzyskiego i podkarpackiego. Ma na celu rozwój społeczno-gospodarczy, aby wyrównać szansy rozwojowe w stosunku do reszty województw oraz je unowocześniać. Jest jedynym ponadregionalnym programem w Unii Europejskiej. O dotacje mogą się ubiegać przede wszystkim: przedsiębiorstwa typu startup, sektor małych i średnich przedsiębiorstw, jednostki samorządu terytorialnego, PKP PLK S.A. Ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego przeznaczono około 2 mld euro na ten program.


PROGRAM OPERACYJNY INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO (POIiŚ)

Program ten ma na celu wsparcie gospodarki niskoemisyjnej (przez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii), ochronę środowiska (poprzez budowę oczyszczalni ścieków, czy wodociągów), przeciwdziałanie i przystosowanie do zmian klimatu, transport (drogowy oraz kolejowy) i bezpieczeństwo energetyczne. Głównymi beneficjentami są podmioty publiczne i prywatne (jak duże przedsiębiorstwa). Podstawowym źródłem finansowania jest Fundusz Spójności. Budżet przeznaczony na ten cel wynosi 27,41 mld euro, czyli jest największym pod względem finansowym, programem operacyjnym realizowanym w Polsce w latach 2014-2020.


REGIONALNE PROGRAMY OPERACYJNE (RPO)

Głównym celem programów jest zwiększenie konkurencyjności województw oraz poprawa jakości życia ich mieszkańców, z wykorzystaniem potencjału regionów. Powstały one w poprzedniej perspektywie finansowej. Nacisk w latach 2014-2020 położony zostanie na regionalne strategie inteligentnej specjalizacji. Budżet przeznaczony dla 16 obszarów wynosi ok. 31,3 mld euro i pochodzi ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, ale też po raz pierwszy z Europejskiego Funduszu Społecznego. Dzięki temu programy regionalne mają być bardziej kompleksowe. Najwięcej pieniędzy ma trafić do województwa śląskiego i małopolskiego. Beneficjentami mogą zostać zarówno podmioty publiczne, jak i prywatne przedsiębiorstwa. Priorytety i cele zostały ustalane oddzielnie przez każde z województw. Również ilość dostępnych środków jest zróżnicowana, gdyż oparta została na stopniu rozwoju danego województwa.


PROGRAM OPERACYJNY POMOC TECHNICZNA (POPT)

W programie tym wszystkie projekty są wyłaniane w trybie pozakonkursowym. Beneficjentami są jedynie instytucje państwowe, odpowiedzialne za wdrażanie Funduszy Europejskich, takie jak: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, Centrum Projektów Europejskich, Ministerstwo Finansów, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Główny Urząd Statystyczny, Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Urząd Transportu Kolejowego, Urząd Zamówień Publicznych, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz jednostki pełniące rolę Instytucji Pośredniczących i Wdrażających dla krajowych programów operacyjnych. Środki finansowe posłużyć mają do informacji i promocji, edukacji i obsługi. Alokacja na program z Funduszu Spójności wynosi 700,1 mln euro.


PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH (PROW)

Został opracowywany na podstawie przepisów Unii Europejskiej, w szczególności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 oraz aktów delegowanych i wykonawczych Komisji Europejskiej. Alokacja środków budżetu UE na ten cel wynosi 8,6 mld euro. Podstawowym celem programu jest poprawa konkurencyjności rolnictwa, odpowiednie zarządzanie zasobami naturalnymi oraz rozwój terytorialny obszarów wiejskich.


PROGRAM OPERACYJNY RYBY

Alokacja środków Unii Europejskiej przyznana Polsce wynosi 531 mld euro, co oznacza, że nasz kraj uplasował się na czwartym miejscu zaraz za Hiszpanią, Francją i Włochami, w wielkości dofinansowania. Program zakłada realizację siedmiu priorytetów: promowanie zrównoważonego, innowacyjnego i konkurencyjnego rybołówstwa; wspieranie zrównoważonej, innowacyjnej i konkurencyjnej akwakultury; wspieranie wdrażania Wspólnej Polityki Rybołówstwa; zatrudnienie i spójność terytorialna na obszarach rybackich; wspieranie przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury; zintegrowana polityka morska oraz pomoc techniczna. Celem jest podnoszenie konkurencyjności sektora rybołówstwa, akwakultury, ochrony środowiska naturalnego oraz wspieranie efektywności wykorzystania zasobów.